JE KUMBUKUMBU HII INA KUKUMBUSHA NINI?.

Na. Bariki Ngowo, Tanzania.

Baada ya Tanzania kupata uhuru mwaka 1961, serikali ilianza kujenga uchumi unaotegemea umiliki wa umma kupitia sera za Ujamaa na Kujitegemea. 

Sekta ya utalii ilitambuliwa kuwa chanzo muhimu cha mapato ya taifa, hivyo serikali ikaamua kuanzisha taasisi mbalimbali za kusimamia hoteli, safari na huduma za watalii.

Miongoni mwa taasisi hizo ilikuwa State Travel Services Ltd. (STS), iliyoanzishwa mwaka 1970 ikiwa kampuni tanzu ya Tanzania Tourist Corporation (TTC). 

Jukumu lake lilikuwa kutoa huduma za uwakala wa safari, kuhifadhi tiketi za ndege, kupanga safari za watalii, pamoja na kuhudumia serikali, mashirika ya umma na wananchi.

Katika kipindi hicho, TTC ilisimamia mtandao mpana wa hoteli na kampuni za utalii nchini. 

Mbali na STS, ilisimamia Kilimanjaro Hotel, New Africa Hotel, New Safari Hotel, Mwanza Hotel, Mount Meru Hotel pamoja na malazi na lodges nyingi za mbugani. 

Mfumo huu uliifanya serikali kuwa mdau mkuu wa sekta ya utalii nchini.

Ili kuimarisha utalii katika Kanda ya Kaskazini, serikali ilianzisha Mount Meru Hotels Ltd. mwaka 1973, kampuni iliyokuwa chini ya TTC kwa umiliki wa asilimia 80. 

Kampuni hiyo ilisimamia ujenzi na uendeshaji wa Mount Meru Hotel mjini Arusha, ambayo ilikamilika mwishoni mwa miaka ya 1970 na kuwa hoteli muhimu kwa watalii na mikutano ya kimataifa.

Ingawa kuna simulizi zinazodai kuwa Mount Meru Hotel ilijengwa na kampuni ya Israel, hadi sasa hakuna nyaraka rasmi zilizopatikana zinazotaja jina la mkandarasi wa awali. 

Tofauti na Kilimanjaro Hotel, historia ya ujenzi wa Mount Meru Hotel haijawekwa wazi katika kumbukumbu za umma zinazopatikana.

Katika miaka ya 1980, sekta ya utalii ilikumbwa na changamoto za kiuchumi, hivyo serikali ilianza kushirikisha kampuni za kimataifa katika usimamizi wa baadhi ya hoteli zake ili kuboresha huduma na kuongeza ushindani. 

Hatua hizi zilikuwa sehemu ya maandalizi ya mageuzi ya uchumi yaliyofuata.

Kuanzia mwishoni mwa miaka ya 1980 na hasa miaka ya 1990, Tanzania ilianza kutekeleza sera za ubinafsishaji. 

Mashirika mengi ya umma yalivunjwa, kuuzwa au kubadilishwa mfumo wa uendeshaji. 

Hali hiyo iliathiri pia STS, ambayo ilipoteza nafasi yake baada ya kampuni binafsi za usafiri na uwakala wa safari kuingia kwa wingi sokoni.

Mount Meru Hotel nayo iliendelea kupitia mabadiliko hayo. 

Hatimaye kampuni ya Mount Meru Hotel Ltd. ilibinafsishwa mwaka 2004, na baadaye hoteli ikafanyiwa ukarabati mkubwa na kurejea katika hadhi yake kama moja ya hoteli bora za Arusha zinazohudumia utalii na mikutano ya kimataifa.

Historia ya Kilimanjaro Hotel ni ya kipekee. Hoteli hiyo ilifunguliwa mwaka 1965 ikiwa hoteli kuu ya serikali kwa ajili ya kupokea wageni wa kimataifa. 

Mradi huo ulifadhiliwa na Israel na Uingereza, ukajengwa na kampuni ya Israel Solel Boneh, huku usimamizi wa mwanzo ukifanywa na kampuni ya Israel Mlonot. 

Mwaka 1972, hoteli hiyo ilitaifishwa na kuhamishiwa chini ya TTC.

Kwa ujumla, historia ya STS, Mount Meru Hotel na Kilimanjaro Hotel inaonyesha namna serikali ya Tanzania ilivyowekeza kwa kiwango kikubwa katika sekta ya utalii baada ya uhuru. 

Taasisi hizo zilikuwa nguzo muhimu za maendeleo ya utalii wakati wa Ujamaa, kabla ya mageuzi ya uchumi na ubinafsishaji kubadilisha kabisa mfumo wa umiliki na uendeshaji wa sekta hiyo nchini.